Themabijeenkomst Design Science Research Group over Ontwerpgericht onderzoek in het hbo-onderwijs

Hogeschool Rotterdam, Auditorium, Museumpark 40 (ingang tegenover RET metrostation Dijkzigt)

Maandag 29 februari 2016

Tijd: 09:45 uur – 15:30 uur

UITNODIGING

Student: “Mijn onderzoek betreft echt een heel uniek probleem! Daar is nooit eerder onderzoek naar gedaan.” Vraag jij je als docent in het hbo af hoe je het onderzoekend vermogen van jouw studenten kunt verhogen? Hoe studenten praktijkgericht onderzoek kunnen doen dat én praktisch relevante oplossingen oplevert én methodologisch verantwoord in elkaar zit?

Neem dan deel aan deze themabijeenkomst van de Design Science Research Group (kortweg  DSRG) over Ontwerpgericht onderzoek in het hbo. Met presentaties, workshops en groepsdiscussies over het thema ‘de methodologie en didactiek van ontwerpgericht onderzoek in de bachelorfase van het hoger (beroeps)onderwijs’. De doelgroep voor deze bijeenkomst bestaat primair uit docenten die ontwerpgericht/praktijkgericht onderzoek begeleiden in het hbo en docenten die zelf ontwerpgericht onderzoek willen leren doen.

 PROGRAMMA

09.30 uur             Start inloop

09.45 uur             Aanvang programma en welkom door Peter van Heusden (hoofddocent Technische Bedrijfskunde bij Instituut voor Bedrijfskunde en bestuurslid DSRG)

10.00 uur             Inleiding ontwerpgericht onderzoek door Prof.dr. Joan van Aken (emeritus hoogleraar TU/e en bestuurslid DSRG)

Onderliggend aan deze inleiding is het boek over problem solving dat Joan schreef met collega’s en dat veel gebruikt wordt bij (technische) bedrijfskunde en managementopleidingen in het hbo.

Joan zoomt vooral in op hoe studenten de stappen theory-based business problem solving (H4) en theory-based diagnosis of business problems (H6) kunnen zetten en welke eisen er gesteld moeten worden aan een solution design (H7). Je hoeft het boek niet te kennen om aan de hand van deze inleiding wel bekend te raken met de ontwerpcyclus die bij ontwerpgericht onderzoek gevolgd wordt.

11.00 uur             Inventarisatie van de aanwezigen en hun leerintenties- en wensen door Dr. Josephine Lappia (senior onderzoeker bij Dienst Onderwijs & Ontwikkeling (HPteam) | docent Praktijkonderzoek bij Instituut voor de Lerarenopleidingen van Hogeschool Rotterdam en bestuurslid DSRG)

11.30 uur             Inleiding over het verhogen van het onderzoekend vermogen door Dr. Daan Andriessen (lector Methodologie van Praktijkgericht Onderzoek bij Hogeschool Rotterdam en secretaris DSRG)

Daan gaat in op de recente geschiedenis van het hbo om het onderzoekend vermogen van afgestudeerde studenten te verhogen. Hij geeft voorbeelden van good practices bij hogescholen om onderzoek op een goede manier te verbinden aan onderwijs opdat studenten beter worden voorbereid tot beroepsbeoefenaren.

12.30 uur             Lunch (hier wordt voor gezorgd)

13.00 uur             Deelname aan één van de volgende drie parallel sessies:

Sessie 1: Ontwerpgericht onderzoek bij Technische Bedrijfskunde door Peter van Heusden

Peter laat in deze sessie zien hoe bij de opleiding Technische Bedrijfskunde ontwerpgericht onderzoek in het curriculum is doorgevoerd. De ontwerpcyclus wordt aangeleerd in jaar 1 tot en met 3 o.a. door met behulp van de ontwerpcyclus studenten terug te laten blikken op hun stage-ervaringen tijdens semester 5. Tijdens hun afstudeerfase voeren studenten een volledig ontwerpgericht onderzoek naar een technisch bedrijfskundig probleem uit. Alle behulpzame methodieken worden uitgewisseld en besproken met de deelnemers.

Doelgroep: docenten die ontwerpgericht/praktijkgericht onderzoek begeleiden in het hbo en willen zien hoe andere docenten dit doen

Sessie 2: Begeleiden van ontwerpgericht onderwijskundig onderzoek door het zelf te doen door Dr. Josephine Lappia

Josephine heeft zelf tijdens haar recent afgeronde promotie bij Universiteit Twente ontwerpgericht onderwijskundig onderzoek verricht. Bij Instituut voor de lerarenopleidingen van de HR heeft een aantal leraren in opleiding onder haar begeleiding ontwerpgericht onderzoek uitgevoerd. Hun onderzoeken hadden betrekking op het ontwerpen van een nieuwe lessenreeks waarin bijvoorbeeld meer recht wordt gedaan aan verschillen tussen leerlingen, of waarin activerende werkvormen werden ingevoerd, dan wel meer werd aangesloten bij de belevingswereld van leerlingen. Voor de betrokken leraren in opleiding heeft het onderzoek geleid tot verbeteringen in de onderwijspraktijk, ontwikkeling van nieuwe ontwerpkennis en bewustwording ten aanzien van het eigen professioneel handelen. Aangezien ook hbo-docenten vooral leren door zelf te doen, is de insteek van deze interactieve sessie dat je nadenkt over hoe je zelf als hbo-docent een klein ontwerpgericht onderzoek naar je eigen professionele handelen kunt opzetten en uitvoeren en welke leerwinst daaruit gehaald kan worden.

Doelgroep: docenten en adviseurs die ontwerpgericht/praktijkgericht onderzoek begeleiden in het hbo en dit zelf (beter willen leren) doen, opdat het vermogen om te leren door te onderzoeken van de hbo-docent (en die in opleiding) wordt vergroot.

Sessie 3: Breakout sessie over methodologie of didactiek van het ontwerpgericht/praktijkgericht onderzoek door Dr. Daan Andriessen

Daan zal op basis van de inventarisatie tijdens de ochtend van de leerintenties- en wensen van de aanwezigen een nader in te vullen breakout sessie begeleiden. Je kunt bijvoorbeeld denken aan het vragen om feedback op de curriculumopzet om onderzoek in jouw opleiding in te bedden, of om advies over hoe jij studenten beter kunt begeleiden bij ontwerpgericht/praktijkonderzoek.

Doelgroep: alle deelnemers met een eigen curriculumopzet of onderzoeksaanpak en/of een leerintentie en – wens die beter in deze opmaat sessie kan worden vervuld.

14.15 uur             Plenaire afronding door terugkoppeling van leerervaringen in de verschillende parallel sessies en de reflectie daarop door Dr. Daan Andriessen.

15.00 uur             Afronding met mogelijkheid tot napraten door deelnemers.

Wil je deelnemen? Meld je dan aan door een mail te sturen aan: HRacademie@hr.nl onder vermelding van ‘29 februari 2016 DSRG-bijeenkomst over Onderzoek in het hbo’. Er zijn geen kosten aan deelname verbonden.

LITERATUUR & LINKS

Aken, J. van, Berends, H. & Bij, H. van der (2007). Problem solving in organizations. A methodological handbook for Business Students. Cambridge: Cambridge University Press. Zie: http://ebooks.cambridge.org/chapter.jsf?bid=CBO9780511618413&cid=CBO9780511618413A005&tabName=Chapter

Andriessen, D. & Aken, J. van (2011). Handboek Ontwerpgericht Wetenschappelijk Onderzoek. Wetenschap met effect. Den Haag: Boom. Bestel een docentexemplaar: https://www.boomlemma.nl/kernproduct/144/Handboek-ontwerpgericht-wetenschappelijk-onderzoek

Expertgroep Protocol (2014). Beoordelen is mensenwerk. Bevindingen over de wenselijk en mogelijkheid van een gezamenlijk protocol voor het beoordelen van (kern)werkstukken. Den Haag: Vereniging Hogescholen http://www.onderzoek.hu.nl/kenniscentra/methodologie-van-praktijkgericht-onderzoek

www.dsrg.nl

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *